Có lẽ người ta gần như phải khâm phục sự nhỏ nhen đến tột độ của Malcolm McDonald khi chứng kiến một trong những cú sút ngoạn mục, nổi tiếng và được ca tụng nhất lịch sử bóng đá Anh.
“Quả bóng nảy lên từ một mô đất,” tiền đạo Newcastle sau này khẳng định như vậy khi miễn cưỡng nhắc lại cú nã đại bác của Ronnie Radford đã khiến cả nước Anh sửng sốt vào ngày 5 tháng 2 năm 1972.
“Tôi ở phía sau ông ấy khoảng bốn yard. Ông ấy đâu biết chuyện đó sẽ xảy ra. Nếu không có cú nảy ấy, đó sẽ là một pha sút trượt tâm bóng và chúng tôi được hưởng quả ném biên.”
Liệu cú nã đại bác mang tính biểu tượng của Radford có được mặt sân trợ lực? Dù xem lại đến lần thứ một triệu, người ta vẫn không thấy bằng chứng nào cho thấy bóng nảy lên trước khi chân ông tiếp xúc với bóng. Tuy nhiên, mặt sân chiều hôm ấy quả thực ở trong tình trạng tồi tệ khủng khiếp.
Sân Edgar Street của Hereford, nơi diễn ra trận đấu đã đi vào huyền thoại, chẳng khác nào một vũng lầy, đến mức người ta phải rải rơm trong những ngày trước giờ bóng lăn.
Thời tiết xấu khiến trận đá lại vòng ba FA Cup này nhiều lần bị hoãn, cho đến khi cuối cùng có thể diễn ra cùng ngày với các trận vòng bốn ở những nơi khác.
Điều đó cũng đồng nghĩa các cầu thủ Newcastle phải đóng quân tại vùng Tây Nam suốt cả tuần trước trận đấu. Những ngôi sao hàng đầu ấy đều phải thường xuyên vào thị trấn mua đồ lót và tất mới.
Dẫu vậy, những rắc rối ấy không hề làm suy giảm sự tự tin của McDonald. Suy cho cùng, đây là một tiền đạo rất tự hào với biệt danh “Supermac” và nổi tiếng bởi những phát ngôn ngông cuồng.
Thật vậy, vào buổi sáng trước trận đấu, một tờ báo địa phương dẫn lời ông tuyên bố rằng mình dự định phá kỷ lục ghi nhiều bàn thắng nhất trong một trận đấu chính thức của Ted McDougall.
Người ta cho rằng ông có thể ghi tới mười bàn vào lưới một đội bóng hạng dưới — đối thủ đã tạo nên một phép màu nho nhỏ khi cầm hòa Chích chòe ở trận đầu tiên, nhưng không được bất kỳ dự đoán nào về FA Cup tin tưởng sẽ hoàn tất cuộc lật đổ trên sân nhà.
Rốt cuộc, Supermac chỉ ghi được một bàn, ở thời điểm tương đối muộn mà tất cả đều cho rằng sẽ là bàn thắng quyết định. Nhưng rồi khoảnh khắc thiên tài thuần túy của Radford cùng cú sút chìm trong hiệp phụ của Ricky George đã đưa trận đấu này trở thành tâm điểm của chương trình Match of the Day tối hôm đó.
Hơn thế nữa, trận đấu sẽ mãi trở thành biểu tượng được nhắc đến mỗi khi một cú sốc tại đấu trường cúp có nguy cơ xảy ra, mỗi khi một đội bóng tí hon quật ngã gã khổng lồ, đảo lộn mọi logic và khiến giới cá cược chao đảo. Đó là phép màu của đấu trường cúp được thể hiện trọn vẹn nhất.
Tuy nhiên, trước khi nói đến chính bàn thắng ấy, McDonald cũng xứng đáng được ghi nhận vì đã đánh giá lại pha lập công sau sự ra đi đáng buồn của Ronnie Radford vào năm 2022. “Đó là một cú sút tuyệt vời,” ông nói vào năm ngoái. “Bóng lao vào lưới như một quả tên lửa Exocet, găm thẳng vào góc cao.”
Và quả thực là như vậy. Sau pha phối hợp bật tường ở khoảng cách ba mươi yard, số 11 của Hereford tung ra một cú sút ngoạn mục. Bóng bay với tốc độ cực cao, hơi lượn theo quỹ đạo nhưng vẫn đi chính xác trong suốt 2,7 giây trên không.
Đó là kiểu bàn thắng có thể làm bừng sáng một trận cầu chỉ còn mang tính thủ tục, dù chỉ là bàn danh dự. Nhưng ở đây, nó giúp Hereford, đội hoàn toàn không được đánh giá cao, san bằng tỷ số trước một đối thủ khổng lồ. Ở đây, nó mở màn cho cú sốc tại đấu trường cúp khiến cả nước bàn tán suốt nhiều tuần và hồi tưởng trong nhiều thập kỷ sau đó.
Tất cả chúng ta đều từng chứng kiến những bàn thắng hay đến khó tin, cũng như từng trầm trồ trước những chiến tích thể thao không thể nào quên. Nhưng để hai điều ấy kết hợp với nhau rồi sống mãi về sau là chuyện cực kỳ hiếm hoi.
Và rồi màn ăn mừng bùng nổ, đáng nhớ theo một cách rất riêng, khi hàng trăm đứa trẻ mặc áo parka chạy ùa vào sân, những nụ cười rạng rỡ không thể che giấu nổi vẻ kinh ngạc.
Có lẽ những đứa trẻ ấy đã ngây thơ tin rằng chúng sẽ còn được trải qua những khoảnh khắc tương tự. Chúng còn quá nhỏ để nhận ra lịch sử vừa được tạo nên và chính mình là một phần trong đó. Một trang sử có lẽ sẽ không bao giờ lặp lại.
*Bản quyền của tất cả ảnh trong bài viết này thuộc về Alamy*
Cập nhật lúc 2026-07-17 08:25